Geef me mijn „je“ terug

Zuletzt aktualisiert am 3. November 2019

Op websites en in nieuwsbrieven word ik vaak aangesproken met jij en jou in plaats van gewoon met je. Waar komt die nadruk toch vandaan? Vaak is-ie namelijk helemaal niet nodig.

Contrast

Ik geef Nederlandse les aan Duitsers. Het juiste gebruik van de voornaamwoorden je, jij, jou en jouw is voor mijn cursisten best een Herausforderung.

Maar eigenlijk is het simpel. Ik vertel ze altijd dat we de vormen jij en jou van het persoonlijk voornaamwoord in het Nederlands gebruiken om ergens de nadruk op te leggen. Je wilt er bijvoorbeeld een tegenstelling of contrast mee uitdrukken:

Ik hou van jou schat. (En niet van de buurman.)

Is die nadruk niet nodig of gewenst, dan kies je voor de “normale”, niet benadrukte vorm: je. Die heeft als bijkomend voordeel dat je als taalleerder niet na hoeft te denken over de vraag of het om het onderwerp of het lijdend of meewerkend voorwerp gaat: Je kan immers alledrie zijn.

In de praktijk hebben veel Duitsers hier namelijk moeite mee. Regelmatig hoor ik goedbedoelde zinnen als

Hoe gaat het met jij?

of

Ik doe dat voor jij.

Nogal nadrukkelijk aanwezig

Nu valt het me al een aantal jaren op dat de nadrukkelijke vormen in de Nederlandse media in opmars zijn.

… laat ik je een handige tool zien die jij kunt gebruiken om te kijken of jouw afbeelding wel of geen negatief effect heeft op jouw advertentie.

Dit citaat komt uit een nieuwsbrief, maar ik zie het ook op veel websites en ook in tijdschriften.

Ik vind dat raar.

Wanneer jij in jouw tekst de nadruk legt op plekken waar die niet hoort maak jij jouw tekst niet bepaald leesbaarder voor jouw publiek, als jij snapt wat ik bedoel.

Waar komt dat gejij en gejouw vandaan?

Niemand schijnt het zo precies te weten. Het is in ieder geval typisch schrijftaal. Ik ben benieuwd of iemand er al eens onderzoek naar gedaan heeft. Vinden mensen jij echt netter dan je? Zoals ze mijn beschaafder vinden dan m’n?

De jongen die wolf riep

Ik verwacht nadruk op plaatsen waar deze functioneel is. Anders dwingt de schrijver me om na te denken over contrasten die er niet blijken te zijn. En erger nog: Net als bij De jongen die wolf riep in de fabel van Aesopus wordt het zo wel heel moeilijk om ergens echt de aandacht op te vestigen.

Vielleicht auch interessant:

Geschrieben von alex

Ursprünglich komme ich aus den Niederlanden, seit 1997 ist Deutschland meine Wahlheimat. Hier im Blog findest Du mehr als 400 Artikel über die Unterschiede zwischen der deutschen und der niederländischen Sprache und Kultur.

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.

  1. Misschien hebben wij het hier met zo’n soort taalinfectie te maken, misschien zijn het al die Duitsers, die proberen met Nederlanders op de een of andere manier schriftelijke communicatie te doen … Want er lijkt me een Duitse logica erachter schuil te staan … Een logica zo forcerend, dat de Nederlanders haast niet anders kunnen, al het na te doen.

    Antworten

    1. Ik snap niet helemaal wat je bedoelt, Patricia.

      Antworten

      1. ; ) He, dat was toch ’n grapje, Alex!

        Antworten

  2. Hallo Alexandra,

    Ik lees al lang je Duitse blog, leuk dat je nu ook in het Nederlands blogt.

    Na 15 jaar in Duitsland (ik werk in Erlangen) vind ik het ook nog steeds lastig, collega’s „du“ aan te bieden omdat het voor mij niet altijd duidelijk is wie dat mag. En dan blijft het bij „Sie“ wat ik voor onze relatie veel te afstandelijk vind. Misschien toch vaker Nederlandse directheid proberen. „Nee heb je, ja kun je krijgen…“

    Antworten

    1. Hoi Gerben, sorry dat ik zo laat reageer. Het is makkelijker als je in een bedrijf werkt waar een duidelijke „Sie“- of juist „Du“-cultuur heerst. Anders is het toch best vaak aftasten in de praktijk. Succes!

      Antworten

  3. Hoi Alex, door Duitse vrienden en ervaring snapte ik wel hoe het werkt met Sie en Du… Toch is dit een hele beeldende en praktische uitleg!

    Antworten

  4. Mathieu noordzij 13-02-2018 at 09:58

    Deze talen zijn niet alleen leuk zijn maar ook leerzaam en belangrijk want we zijn als Nederland niet groot en moeten ons ook kunnen hechten aan onze buurlanden.

    Antworten