Ai ai ai … AI (Hoe een sinterklaasgedicht dus niet moet)

Zuletzt aktualisiert am 04-12-2025

Dit eerste experiment met AI voor een Sinterklaasgedicht komt uit december 2023. In 2025 heb ik het opnieuw geprobeerd. Her resultaat daarvan lees je aan het eind van dit artikel.

---

Voor mijn werk maak ik geregeld gebruik van AI – artificial intelligence. Terwijl ik het buurtaal-artikel over sinterklaasgedichten aan het schrijven was, dacht ik plotseling: Ach wat, laat ik eens kijken wat GPT-4, het state-of-the-art-model in de wereld van de kunstmatige intelligentie, ervan terechtbrengt.

Gaan we:

Voor mijn (fictieve) nichtje, dat helemaal dol is op Lego Technic

De aanwijzing die ik de chatbot heb gegeven zag er zo uit:

Schrijf een Sinterklaas-gedicht van vier strofen in rijmschema aa bb en let daarbij goed op het metrum. Het eindresultaat moet iets zijn wat je goed hardop kunt voorlezen. Het gedicht is voor mijn nichtje Sophia en het cadeau is technisch lego.

Beste Sophia, luister wat ik vertel,
Sint zag op je lijstje: "iets van Lego, wel heel veel".

Technisch en knap, voor een jochie zo slim,
een bouwpak vol wielen, het lijkt wel een gym.

Met blokjes en tandwielen wordt het een festijn,
je bouwt straks je eigen mechanisch konijn.

Dus pak maar snel uit, begin snel met spelen,
Sint weet dat dit pakket je zeker gaat vervelen.

Arme Sophia (m/w/d)

Tweede poging: gele sokken voor papa

Toegegeven, erg cliché, maar er zijn vast heel veel papa’s die op 5 december met een paar sokken verrast worden.

Liefste papa, altijd zo stoer en zo sterk,
Met deze gele sokken maak je beslist indruk op je werk.
Ze zijn vrolijk en geel, dat is zeker geen kleinigheid,
Met deze sokken steel jij de show, elke nacht en alle tijd.

Hier word ik eigenlijk wel nieuwsgierig van. Hmm, misschien wil ik ook wel zulke sokken. Supervrouw zijn in bed en op mijn werk, daar teken ik voor.

Conclusie: goedbedoeld, maar geen benul

Toch weet GPT-4 er maar weinig van te bakken. Het rijmschema klopt vaak, het metrum meestal niet. Er staan logische fouten in de tekst. Dat is geen verrassing: GPT en co. hebben geen benul van de wereld. Ze zijn er gewoon heel goed in om het volgende woord in een zin te voorspellen.

Garbage in, garbage out

Dat de kunstmatige intelligentie zo aandoenlijk slecht presteert ligt dan ook aan de enorme hoeveelheid goedbedoeld-onbeholpen sinterklaasgedichten in de krochten van het internet, waarmee het taalmodel is getraind.

Nadat ik de AI met het gele-sokken-gedicht in de herkansing had gestuurd rolde er op de valreep toch nog een pareltje over mijn beeldscherm:

Verf de wereld met jouw kleur,
Geef het leven wat meer geur.

Volgend jaar een nieuwe poging, ChatGPT?

---

De wereld om je heen, die ken jij als geen ander,
van paddenstoel tot vogel, van bloem tot salamander.

Claude Opus 4.5 — december 2025

December 2025

Wat ik twee jaar geleden schreef geldt nog steeds: het internet staat vol met middelmatige teksten, die allemaal in het trainingsmateriaal van OpenAI (ChatGPT), Anthropic (Claude), Google (Gemini) en andere taalmodellen terecht zijn gekomen. Dat is geen solide basis voor een goed Sinterklaasgedicht.

De resultaten zijn intussen niet meer zo ondermaats als in 2023, maar om nou te zeggen dat chatbots goede Sinterklaasgedichten schrijven? Nou nee.

Dit keer heb ik zowel ChatGPT (5.1) als Claude (Opus 4.5) aan het werk gezet, en daarbij iets meer tijd genomen voor de prompt, dus voor de aanwijzingen, die ik het taalmodel gegeven heb om het gedicht te schrijven. Beide modellen kregen het volgende als input:

Prompt

Schrijf een Sinterklaasgedicht voor mijn nichtje Sophia. Ze houdt van buiten zijn in de natuur met haar hond en ze studeert biologie. Ze krijgt van Sinterklaas Lego Technic.

• Schrijf in drie of vier strofen van vier regels
• Rijmschema: Kies uit: gebroken rijm (abcb) of gekruist rijm (abab) ofdesnoods paar-rijm (aa bb) en hanteer dit rijmschema consequent in de loop van het gedicht.
• Begin met een aanhef zoals „Lieve [naam]“ of „Beste [naam]“
• Sluit af met een groet van Sinterklaas of de Sint en zijn Pieten
• Houd de toon luchtig. Ironie is uitdrukkelijk toegestaan.
• Geef een hint naar de inhoud van het cadeau, maar verklap niet wat het is.
  

Belangrijk:

• Hanteer een vast metrum van vier jamben of trocheeën per versregel. Het gedicht moet een ritme hebben dat een mens goed kan voorlezen.
• Zorg dat elke regel ongeveer evenveel lettergrepen heeft
• Let erop dat je logisch kloppende zinnen maakt
• Zorg ervoor dat elke regel grammaticaal correct Nederlands is
• Vermijd geforceerde rijmwoorden

—

Claude

Voor Sophia,

Lieve Sophia, wat hoorde Sinterklaas toch fijn,
dat jij het liefste buiten in de natuur wilt zijn.
Met je trouwe hond loop jij door bos en hei,
daar gaat je hart van open, zo vrolijk en zo blij.

Je studeert biologie, wat een prachtig vak,
je leert van plant en dier, van wortel tot aan tak.
De wereld om je heen, die ken jij als geen ander,
van paddenstoel tot vogel, van bloem tot salamander.

Nu krijg je Lego Technic, daar kun je mee gaan bouwen,
met tandwiel, as en motor, een kunstwerk om te aanschouwen.
Geniet ervan, lief kind, zo sluit ik af mijn groet,
de Sint wenst jou veel liefde en een heel gelukkig zoet!

ChatGPT

Lieve Sophia, hoor de boot
Hij nadert stoer en brengt veel groot
Uit Spanje bladert Sint zijn boek
En vindt jouw naam weer in de hoek

Je zwerft graag buiten met je hond
Waar mol en merel draaien rond
Je speurt naar leven op het veld
Waar jij voor Sint een echte held

Je puzzelt graag, vooral met bouw
Dus bracht de Sint iets leuks voor jou
Een hint: het klikt, maar vraagt wat raad
En groeit in lagen naast de maat

Warme groet van Sinterklaas en zijn Pieten